Oostbrug over het IJ mogelijk €850 miljoen: oppositie wil onderzoek en spoeddebat

De Oostbrug over het IJ kan volgens de nieuwste tussenraming geen circa €300 miljoen, maar €650 tot €850 miljoen gaan kosten. Daar kwam op 11 augustus 2026 een politieke kwestie bij, nadat Het Parool meldde dat voormalig verkeerswethouder Melanie van der Horst vóór de gemeenteraadsverkiezingen al op de hoogte was van de veel hogere bedragen. De gemeenteraad kreeg die concrete cijfers volgens de krant pas na de verkiezingen te horen. Zeven oppositiepartijen willen daarom een grondig onderzoek naar de informatievoorziening en de VVD vraagt om een spoeddebat. Voor reizigers die dagelijks afhankelijk zijn van de Amsterdamse veren is vooral van belang dat zowel de haalbaarheid als de planning van de vaste verbinding opnieuw onder druk staat.

Kostenexplosie rond de Oostbrug over het IJ

De omvang van de stijging werd al in juni zichtbaar in de Amsterdamse gemeenteraad. Waar eerder ongeveer €300 tot €340 miljoen voor de fiets- en voetgangersbrug werd genoemd, kwam een nieuwe bandbreedte van €650 tot €850 miljoen op tafel. De huidige wethouder Mobiliteit, Elise Moeskops, benadrukte toen dat het om een tussenstand op basis van referentieprojecten gaat en dat de definitieve raming nog volgt. Dat voorbehoud is belangrijk, want het bedrag kan tijdens de verdere uitwerking nog veranderen en vormt dus nog geen vastgesteld bouwbudget. Tegelijk is de bovengrens meer dan twee keer zo hoog als het bedrag waarmee gemeente en Vervoerregio de financiering eerder rond dachten te hebben.

Waarom de oppositie nu een onderzoek en spoeddebat wil

Het nieuwe nieuws gaat niet alleen over de hoogte van het bedrag, maar vooral over het moment waarop het stadsbestuur die informatie deelde. Volgens Het Parool kende Van der Horst de veel hogere kostenraming al vóór de verkiezingen, terwijl de raad de bedragen toen niet ontving. Zeven oppositiepartijen willen laten onderzoeken hoe dat besluit tot stand kwam en of de raad tijdig en volledig is geïnformeerd. De VVD vraagt daarnaast om een spoeddebat, maar op het moment van schrijven is nog niet bekend wanneer dat debat plaatsvindt of welke conclusies de raad eraan verbindt. Het is daarom te vroeg om te stellen dat de Oostbrug wordt geschrapt, uitgesteld of opnieuw gefinancierd.

Planning richting 2034 blijft officieel staan

Op de projectpagina houdt de gemeente voorlopig vast aan een mogelijke start van de bouw in 2031 en een bouwperiode tot 2034. Eerst moeten onderzoeken naar onder meer verkeer, geluid, natuur, leefbaarheid en scheepvaart worden afgerond. De gemeenteraad moet naar verwachting in het voorjaar van 2027 besluiten over de belangrijkste uitgangspunten, de technische uitvoerbaarheid en de financiële haalbaarheid. Daarna volgen nog de aanbesteding, het definitieve ontwerp, vergunningen en de voorbereiding van de bouw. Het bestaande achtergrondartikel over het uitstel van de Oostbrug laat zien hoe deze planning al eerder verschoof, waardoor 2034 nadrukkelijk een vroegst mogelijke uitkomst blijft en geen gegarandeerde openingsdatum.

Wat de brug en de nieuwe raming betekenen voor de pont

Zolang er geen vaste oversteek ligt, blijven de ponten de dagelijkse verbinding voor grote groepen fietsers en voetgangers van en naar Amsterdam-Noord. De Oostbrug is gepland tussen het Azartplein op het KNSM-eiland en de Johan van Hasseltweg in Noord en bedient daardoor vooral de oostkant van de stad. De gemeente rekent op termijn op ongeveer 20.000 tot 25.000 gebruikers per dag, wat een deel van de groeiende druk op de veren kan opvangen. De brug vervangt echter niet één op één de populaire verbindingen bij Centraal Station of richting NDSM, omdat die reizigers andere herkomsten en bestemmingen hebben. Ook na een eventuele opening blijven een betrouwbare vloot, voldoende schippers en actuele reisinformatie dus noodzakelijk.

Investeren in veren blijft nodig tijdens de lange aanloop

De discussie over honderden miljoenen voor de brug verandert niets aan de directe capaciteitsvraag op het IJ. De Vervoerregio stelde in maart 2026 ruim €62 miljoen beschikbaar voor onder meer nieuwe veerponten, hybride motoren en laadinfrastructuur, juist omdat de brug nog jaren op zich laat wachten. De lopende aanbesteding van elektrische veren en cijfers over het gebruik in de pontstatistieken laten zien dat de waterverbinding niet kan worden verwaarloosd terwijl Amsterdam over de vaste verbinding beslist. Bij een nieuw financieel gat rond de Oostbrug zal de politiek moeten bepalen hoe de rekening wordt verdeeld, maar er is nu geen publiek besluit dat geld voor de veren wordt geschrapt. Reizigers hoeven daarom op korte termijn geen gewijzigde pontdienst te verwachten als rechtstreeks gevolg van het aangevraagde onderzoek of spoeddebat.

Waar pontreizigers nu op moeten letten

De eerstvolgende harde momenten zijn het politieke debat over de informatievoorziening en het gemeentelijke definitiebesluit dat voor 2027 staat gepland. Tot die tijd blijft de nieuwe kostenbandbreedte een serieuze waarschuwing, maar nog geen definitief eindbedrag of besluit over doorgaan. Volg het nieuwsoverzicht voor latere besluiten over budget, ontwerp en planning en kijk vlak voor vertrek naar de actuele afvaarten. De discussie over de Oostbrug verandert vandaag niets aan de vertrektijden van de IJ-veren, maar kan wel bepalen hoelang Amsterdam van extra pontcapaciteit afhankelijk blijft. Wie een oversteek plant, kan daarvoor de pont-apps gebruiken en rekening houden met gewone storingen, drukte en personeelsuitval.

Pont is geen officieel GVB-product en is ook niet verbonden aan de gemeente Amsterdam. We vatten openbare berichtgeving van Het Parool, NH Nieuws en AT5 en de projectinformatie van de gemeente samen om de gevolgen voor pontreizigers begrijpelijk te maken. De raming van €650 tot €850 miljoen is een tussenstand en geen vastgesteld eindbudget. Ook het gevraagde onderzoek en spoeddebat hebben op het moment van publiceren nog niet geleid tot een besluit over de bouw of planning. Controleer voor je reis altijd de actuele vertrektijden bij GVB, omdat politieke ontwikkelingen rond de Oostbrug geen live reisinformatie zijn.