Aanbesteding elektrische veren: GVB wil groeien naar vijftien IJ-veren

De aanbesteding voor elektrische veren is de volgende grote stap in de verduurzaming van de Amsterdamse veren. GVB Veren kondigde aan om na de zomer van 2026 twee aparte aanbestedingen te starten voor emissievrij varen op het IJ. De eerste aanbesteding gaat over de bouw en levering van vier nieuwe veren, de tweede over de complete elektrificatie ervan. Opvallend is de optie in het schepencontract voor nog eens elf veren, waarmee de vloot kan doorgroeien naar vijftien elektrische IJ-veren. Voor reizigers die dagelijks tussen centrum en Amsterdam-Noord oversteken, tekent zich hiermee een langjarige vernieuwing van de vloot af.

Twee aanbestedingen voor elektrische veren op het IJ

GVB heeft bewust gekozen voor twee losse aanbestedingen in plaats van één groot pakket. De eerste richt zich op de bouw en levering van de schepen zelf, de tweede op de elektrificatie: van laadinfrastructuur aan de wal tot en met de batterijen aan boord. Door de trajecten te splitsen kunnen de ontwikkeling van de schepen en de realisatie van de laadinfrastructuur elk hun eigen planning, markt en dynamiek volgen. Tegelijk geeft GVB duidelijke systeemeisen mee, zodat schip, wal, energievoorziening en exploitatie goed op elkaar aansluiten. Het uitgangspunt is dat elektrisch varen volledig inpasbaar moet zijn binnen de bestaande dienstregeling, zodat reizigers er in de praktijk weinig van merken. Deze aanpak bouwt voort op de eerdere aanschaf van vier nieuwe elektrische veren begin 2026.

Van vier naar vijftien elektrische IJ-veren

De cijfers laten zien hoe groot de ambitie achter deze aanbesteding is. In het schepencontract is een optie opgenomen voor nog eens elf veren bovenop de eerste vier. Als GVB die optie licht, groeit de Amsterdamse vloot uit naar vijftien elektrische IJ-veren in de komende jaren. Die schaalvergroting is geen doel op zich, maar hangt samen met de groei van Amsterdam-Noord en het toenemende aantal oversteken over het IJ. Een grotere elektrische vloot moet de veren klaarmaken voor meer reizigers zonder terug te vallen op vervuilende dieselboten. Hoe de reizigersaantallen zich ontwikkelen, kun je volgen via onze pontstatistieken, waar de langjarige trends op de IJ-routes zichtbaar worden.

Lijn F3 en F2 als drukste verbindingen eerst

De eerste stap van de aanbesteding richt zich op de twee drukste pontverbindingen van Amsterdam. Dat zijn lijn F3 naar de Buiksloterweg en lijn F2 naar het IJplein, de veren die het meeste verkeer verwerken vanaf Centraal Station. Samen vervoeren deze routes jaarlijks bijna 20 miljoen reizigers: ongeveer 15,8 miljoen naar de Buiksloterweg en 3,6 miljoen naar het IJplein. Juist op die volle lijnen is emissievrij varen het meest waardevol, omdat er dan minder uitstoot vrijkomt boven het drukke water. Een betrouwbare uitvoering van de dienstregeling blijft daarbij het uitgangspunt, zodat forenzen en bezoekers geen langere wachttijden krijgen door de vernieuwing. Wie deze routes dagelijks gebruikt, merkt de overstap naar elektrische veren vooral aan stillere en schonere boten.

Lessen uit eerdere trajecten en de rol van bemanning

GVB benadrukt dat het bij de voorbereiding heeft geleerd van eerdere vernieuwingstrajecten. Projectmanager Vlootvernieuwing Mathijs de Graaf gaf aan dat er scherp wordt gestuurd op maakbaarheid, een duidelijke afbakening en goede samenwerking tussen scheepswerf en systeemintegrator. Alleen met heldere ontwerpcoördinatie en afspraken over verantwoordelijkheden kunnen betrouwbaar inzetbare schepen worden opgeleverd. Die nadruk op betrouwbaarheid past bij het GVB-veercontract 2026–2036, dat een norm van minstens 99% van de geplande vaaruren vastlegt. Maar nieuwe boten varen niet vanzelf: zonder voldoende bemanning blijft ook de mooiste elektrische vloot aan de kade liggen, zoals het tekort aan schippers deze zomer pijnlijk laat zien. De aanbesteding en het bemanningsvraagstuk zijn daarmee twee kanten van dezelfde puzzel rond de toekomst van de veren.

Wat de elektrische veren betekenen voor pontreizigers

Voor dagelijkse pontreizigers is deze aanbesteding vooral een belofte op de langere termijn. De gemeente Amsterdam en GVB streven naar een volledig emissievrij veersysteem, zonder uitstoot van CO2 en stikstof, voor schonere lucht en schoner water. Tot de eerste elektrische boten op lijn F3 en F2 varen, blijven de bestaande veren en steigers de oversteek dragen. Praktisch verandert er voorlopig dus weinig aan je reis, behalve dat je de vernieuwing stap voor stap terugziet in het materieel. Wie zeker wil zijn van actuele vertrektijden, checkt die het best kort voor vertrek via de pont-hub of een van de pont-apps. Meer nieuws over de Amsterdamse ponten, van dienstregelingen tot investeringen, verzamelen we op het nieuwsoverzicht.

Pont is een onafhankelijke reisinformatiebron en geen officieel GVB-product. Dit artikel vat openbare berichtgeving over de aanbesteding van elektrische veren samen, zodat je sneller kunt inschatten wat er op de IJ-routes verandert. Officiële aanbestedings- en dienstregelingsinformatie blijft bij GVB en de gemeente Amsterdam. Plannen rond aanbestedingen en opties kunnen bovendien nog wijzigen naarmate de trajecten vorderen. Controleer daarom bij twijfel altijd de actuele GVB-informatie voordat je op pad gaat.