GVB kondigt maatregelen aan tegen schipperstekort op de IJ-veren

Amsterdam heeft in juli 2026 voor het eerst concreet op papier gezet hoe het het aanhoudende schipperstekort op de Amsterdamse veren wil aanpakken. In een raadsbrief aan de gemeenteraad erkent wethouder Mobiliteit en Varen Elise Moeskops (D66) dat het tekort deze zomer opnieuw tot uitval van pontverbindingen kan leiden. De brief volgde op schriftelijke vragen van de VVD over de betrouwbaarheid van de IJ-veren. Waar het eerdere nieuws vooral ging over de omvang van het tekort aan schippers, draait het nu om de maatregelen die GVB en de gemeente nemen om de dienstregeling overeind te houden. Voor forenzen en bezoekers is dat belangrijk, omdat de veren de belangrijkste snelle verbinding blijven tussen het centrum en Amsterdam-Noord.

Raadsbrief legt het schipperstekort bloot

De raadsbrief maakt duidelijk hoe hardnekkig het schipperstekort inmiddels is geworden. GVB heeft op dit moment ongeveer 33 openstaande vacatures voor schippers, terwijl er in de eerste vijf maanden van 2026 slechts zes nieuwe schippers werden aangenomen. In heel 2025 waren dat er nog ongeveer dertig, een aantal dat ongeveer gelijk liep met de uitstroom. Door pensionering en natuurlijk verloop verwacht GVB de komende jaren juist een grotere uitstroom, waardoor het gat verder kan oplopen. De wethouder erkent dat GVB de beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk inzet, maar dat een aangepaste dienstregeling bij onverwachte uitval van schippers mogelijk blijft. Reizigers die dagelijks via Centraal Station oversteken, merken die krappe bezetting het eerst in de ochtend- en avondspits.

Wervingscampagne en interne doorstroming

Om de vacatures te vullen zet GVB in op meerdere sporen tegelijk, waarvan werving het meest zichtbare is. Het vervoerbedrijf start binnenkort een nieuwe wervingscampagne om extra schippers aan te trekken voor de IJ-veren. Daarnaast probeert GVB eigen medewerkers uit andere functies intern te laten doorstromen naar het schippersvak, zodat kennis binnen het bedrijf blijft. Om acute gaten op te vangen leunt de pontdivisie steeds zwaarder op ingehuurde schippers, waarvan de inzet opliep van 9,3 fte in 2024 naar 12,5 fte in het eerste kwartaal van 2026. Die inhuur staat echter onder druk door de handhaving van de Wet DBA, de wet tegen schijnzelfstandigheid, waardoor het inhuren van zelfstandige schippers juridisch ingewikkelder wordt. Randstad Enterprise fungeert sinds de zomer van 2025 als broker voor die inhuur en heeft de kwestie voorgelegd aan de Belastingdienst, al is de uitkomst daarvan nog niet bekend.

Een 1-schippermodel en een vaarbewijs op maat

Naast werving wil GVB de schaarse capaciteit die er wél is slimmer inzetten. Op rustige routes is een proef voorzien met een zogeheten 1-schippermodel, waarbij een pont vaart met één schipper en één pontwachter in plaats van met twee schippers. Zo zou dezelfde schipperscapaciteit over meer afvaarten kunnen worden verdeeld. Verder kijken Amsterdam en GVB naar de opleidingseisen zelf, die nu een flinke drempel vormen. Pontschippers moeten net als alle binnenvaartschippers beschikken over het Europees Kwalificatiecertificaat Schipper, het zogeheten groot vaarbewijs, een opleiding van ongeveer drie jaar. De gemeente en GVB zijn hierover in gesprek met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat onderzoekt of een aangepast maatwerk vaarbewijs met kortere opleidingsduur mogelijk is voor pontschippers.

Schippers uiten zorgen over het 1-schippermodel

Na de bekendmaking van de maatregelen kwam er ook kritiek vanuit de werkvloer op het voorgenomen 1-schippermodel. Schuttevaer meldde op 30 juli 2026 dat GVB-schippers het varen met één schipper op rustige trajecten onverantwoord vinden en zich tegen de proef verzetten. Daarmee krijgt de personeelsmaatregel nadrukkelijk ook een veiligheids- en arbeidskant, naast het doel om meer afvaarten met de beschikbare bezetting mogelijk te maken. De openbare berichtgeving beschrijft een voorgenomen experiment en geen definitieve, netwerkbrede invoering. Ook blijkt uit de beschikbare informatie niet dat een formele veiligheidsbeoordeling het model al heeft afgekeurd of goedgekeurd. Voor reizigers is daarom vooral van belang dat GVB en de betrokken medewerkers nog duidelijk moeten maken op welke routes, onder welke voorwaarden en met welke noodprocedures een eventuele proef kan plaatsvinden.

Wat het betekent voor pontreizigers deze zomer

Voor reizigers zijn de maatregelen vooral een belofte voor de langere termijn, terwijl het risico op uitval deze zomer blijft bestaan. In het weekend van 12–13 juni 2026 werd al zichtbaar wat het schipperstekort betekent, toen alle drie de Centraal Station-lijnen minder vaak voeren en er ongeveer 21 diensturen minder werd gevaren. Die beperkte dienst op lijn F2, lijn F3 en lijn F7 zorgde voor langere wachttijden en vollere boten, een beeld dat terugkomt in ons verhaal over drukte in de spits. De maatregelen uit de raadsbrief moeten samen met de zomerdienstregeling 2026 voorkomen dat die situatie zich structureel herhaalt. Op de achtergrond hangt de bemanningsvraag ook samen met het GVB-veercontract 2026–2036 en de komst van nieuwe elektrische veren, die om nieuw opgeleide schippers zullen vragen.

Hoe je zelf uitval voor blijft

Zolang het schipperstekort niet is opgelost, blijft een korte check vlak voor vertrek de beste buffer tegen verrassingen. De Amsterdamse ponten vervoerden in 2025 ongeveer 29 miljoen reizigers en dat aantal blijft stijgen door de woningbouwgroei in Amsterdam-Noord, waardoor de druk op bemanning hoog blijft. Wie regelmatig oversteekt, kan het beste live vertrektijden controleren via de pont-hub of via een van de pont-apps voordat hij naar de halte loopt. Meer context over reizigersaantallen en trends vind je in onze pontstatistieken, en al het nieuws over de veren staat op het nieuwsoverzicht. Zo herken je een aangepaste dienstregeling sneller en kun je op tijd uitwijken naar metro, bus of fiets.

Pont is een onafhankelijke reisinformatiebron en geen officieel GVB-product. We vatten openbare berichtgeving, zoals de raadsbrief van de wethouder en de verslaggeving daarover, samen zodat je sneller kunt inschatten of jouw oversteek geraakt kan worden. De genoemde maatregelen en cijfers zijn een momentopname en kunnen door de gemeente en GVB worden bijgesteld. Controleer daarom bij twijfel altijd de actuele vertrektijden en dienstinformatie van GVB voordat je vertrekt. Zo blijf je op de hoogte van bemanning, zomerintervallen en mogelijke uitval op de Amsterdamse veren.